შეიძლება თუ არა ვიზარანზე ქვეყანაში არ შემიშვან ოვერსტეის შემდეგ?

დიახ. ორი სხვადასხვა მექანიზმით, რომლებიც ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად მოქმედებს.

პირველი მექანიზმი: პირდაპირი აკრძალვა

ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 191-ე მუხლი შემოსვლის აკრძალვას ჯარიმასთან ერთად აწესებს — 6 თვე, 2 წელი ან 3 წელი, ვადის გადაცილების ხანგრძლივობის მიხედვით. სანამ ის მოქმედებს, უცხოელთა შესახებ კანონის მე-11 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ” ქვეპუნქტი მოქმედ აკრძალვას პირდაპირ ასახელებს შემოსვლაზე უარის საფუძვლად. ფორმალურად აქაც ნორმა ამბობს „შეიძლება უარი ეთქვას”, მაგრამ საფუძველი უდავოა და ბაზაში ავტომატურად მოწმდება.

იმავე ნორმაში ცალკე საფუძველია გადაუხდელი ჯარიმა უკანონო ყოფნისთვის. მე-11 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ¹" კი უფრო ფართოა: საქართველოს კანონმდებლობით დაკისრებული ნებისმიერი გადაუხდელი ჯარიმა. ჯარიმის გადახდა თავისთავად აკრძალვას არ ხსნის: ეს ერთი მუხლის ორი სხვადასხვა სანქციაა და ერთდროულად არ იწურება.

მეორე მექანიზმი: მიხედულება

მაშინაც კი, როცა აკრძალვა ამოიწურა და ჯარიმა გადახდილია, შემოსვლა გარანტირებული არ არის. მე-11 მუხლის პირველი პუნქტი ჩამოყალიბებულია როგორც „შეიძლება უარი ეთქვას", და საფუძვლებს შორისაა ისეთები, რომლებიც პირდაპირ ეხება ოვერსტეის ისტორიას:

• „ზ” — არსებობს საფუძვლიანი ეჭვი, რომ ვიზის მოქმედების ვადის გასვლის შემდეგ საქართველოში კანონიერი საფუძვლის გარეშე დარჩებით. ნორმა სწორედ ვიზაზე საუბრობს, ამიტომ უვიზო ვიზარანზე ის პირდაპირ არ ვრცელდება;
• „ე” — თქვენი ყოფნა საფრთხეს უქმნის სახელმწიფო უსაფრთხოებას ან საზოგადოებრივ წესრიგს. 2026 წლის 1 სექტემბრიდან მოქმედებს სახელმწიფოსთვის უფრო მოქნილი ფორმულირება: საკმარისია არსებობდეს ასეთი საფრთხის ვარაუდის საკმარისი საფუძველი;
• „ი" — საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა შემთხვევები.

„ბ", „ე" და „ვ" (საგარეო-პოლიტიკური მიზანშეწონილობა) საფუძვლებით უფლებამოსილი ორგანოს დასკვნა არ საბუთდება — მე-11 მუხლის მე-3 პუნქტი. ანუ მიზეზის ახსნა თქვენთვის სავალდებულო არ არის.

სად ხდება ეს — მხოლოდ აეროპორტში არა

მე-12 მუხლით გათვალისწინებული ინსპექტირება ერთნაირია ყველა გამტარ პუნქტში და არა მხოლოდ თბილისში, ქუთაისსა და ბათუმში:

• თურქეთი — სარფი (24 საათი, ფეხით გადასასვლელი), ვალე, კარწახი;
• სომხეთი — სადახლო-ბაგრატაშენი (მთავარი), გუგუთი, ნინოწმინდა-ბავრა;
• რუსეთი — მხოლოდ დარიალი / ზემო ლარსი;
• აზერბაიჯანი — სახმელეთო გამტარი პუნქტები ჩვეულებრივი ტურისტებისთვის დაკეტილია; ვიზარანის მარშრუტად მათი დაგეგმვა არ ღირს.

მე-12 მუხლის მე-2 პუნქტით ინსპექტირების შედეგი ორადაა გაყოფილი: თანხმობა შემოსვლაზე ან უარი გამომგზავნ პუნქტში დაბრუნებით. მე-11 მუხლის მე-4 პუნქტით თქვენ ბრუნდებით იქ, საიდანაც ჩამოხვედით, ხოლო თუ დაუყოვნებლივ წასვლა სამართლებრივი ან ფაქტობრივი მიზეზით შეუძლებელია — დროებით განთავსდებით სასაზღვრო კონტროლის ზონაში, მეთვალყურეობის ქვეშ (მე-11 მუხლის მე-5 პუნქტი).

როგორ ითვლება თავად ვადა

მე-10 მუხლის მე-2 პუნქტი: ვისაც მოკლევადიანი ვიზა არ სჭირდება — არაუმეტეს 90 კალენდარული დღისა ნებისმიერ 180-დღიან პერიოდში. მე-10 მუხლის მე-3 პუნქტი: ცალკეული ქვეყნების მოქალაქეებისთვის მთავრობის დადგენილებით სხვა ვადაა დადგენილი — სრული 1 წელი.

პრაქტიკაში „წლიანი" ქვეყნებისთვის ათვლა, როგორც წესი, ახალი შემოსვლის თარიღიდან იწყება — სწორედ ამაზეა აგებული ვიზარანის იდეა. თუმცა კანონში მრიცხველის განულების პირდაპირი ნორმა არ არის, ხოლო ხშირი ვიზარანები მესაზღვრეს უარისთვის მასალას აძლევს: უფლებადამცველი ორგანიზაციების ანგარიშების მიხედვით, საზღვარზე ყველაზე ხშირად „სხვა შემთხვევებზე” („ი” ქვეპუნქტი) მიუთითებენ ახსნის გარეშე.

⚠ „მეხუთე ვიზარანის წესი", რომელზეც ჩატებში წერენ, სამართლის ნორმა არ არის. ის არც კანონშია და არც კანონქვემდებარე აქტებში, და სტატისტიკით არ დასტურდება. რეალური მექანიზმი მე-11 მუხლით მიხედულებაა და არა გადაკვეთების მრიცხველი.

მთავარი: ვიზარანი უკვე მომხდარ ოვერსტეის არ შლის. ის არ ანულებს არც ჯარიმას, არც აკრძალვას, არც 63¹ მუხლით შინაგან საქმეთა სამინისტროს ბაზაში ჩანაწერს.