რა ოდენობისაა ჯარიმა ოვერსტეისთვის საქართველოში და როგორ ხდება მისი აღსრულება?
განაკვეთები დადგენილია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 191-ე მუხლით და დამოკიდებულია მხოლოდ ვადის გადაცილების ხანგრძლივობაზე.
| ვადის გადაცილება კანონიერად ყოფნის ვადის ამოწურვის დღიდან | ჯარიმა | შემოსვლის აკრძალვა |
|---|---|---|
| 3 თვემდე | 1 000 ლარი | 6 თვე |
| 1 წლამდე | 2 000 ლარი | 2 წელი |
| 1 წელზე მეტი | 3 000 ლარი | 3 წელი |
| ტრანზიტის წესების დარღვევა | 500 ლარი | — |
ცალკე განაკვეთია მიმღები მხარისთვის: უცხოელის მოწვევა, მისი მომსახურების უზრუნველყოფა ან მისი მომსახურებით სარგებლობა ცხოვრების, მუშაობისა და სწავლის უფლების მოპოვების წესების დარღვევით — გაფრთხილება ან 2 000 ლარი (191-ე მუხლის მე-5 ნაწილი).
ვინ და რა ვადაში ადებს
191-ე მუხლით საქმეებს განიხილავენ შინაგან საქმეთა ორგანოები (კოდექსის 209-ე მუხლის პირველი ნაწილი) — სასამართლო ამაში არ მონაწილეობს. სახდელი შეიძლება დაედოს სამართალდარღვევის გამოვლენიდან არაუგვიანეს 3 თვისა, თუ ის დენადია (კოდექსის 38-ე მუხლის პირველი ნაწილი). ოვერსტეი დენადია: ათვლა მიდის იმ დღიდან, როცა ის გამოავლინეს, და არა იმ დღიდან, როცა თქვენი ვადა ამოიწურა.
ვადები, რომელთა გაშვებაც არ ღირს
30 დღე გადასახდელად — ჯარიმის დადების შესახებ დადგენილების ასლის ჩაბარების დღიდან (კოდექსის 290-ე მუხლის პირველი ნაწილი). „ადგილზე დაჯარიმება” საჯარიმო ქვითრით 191-ე მუხლზე არ ვრცელდება: კოდექსის 209-ე მუხლის მე-2 და 2¹ ნაწილები, რომლებიც ასეთ შემადგენლობებს ჩამოთვლიან, 191-ე მუხლს არ ასახელებენ — მასზე გამოიტანება დადგენილება.
10 დღე გასაჩივრებისთვის — დადგენილების ჩაბარების დღიდან (კოდექსის 273-ე მუხლის პირველი ნაწილი). საპატიო მიზეზით გაშვებული ვადა საჩივრის განმხილველმა ორგანომ შეიძლება აღადგინოს თქვენივე განცხადებით. ორგანოს დადგენილება საჩივრდება ზემდგომ ორგანოში, რომლის გადაწყვეტილებაც შემდეგ სასამართლოში საჩივრდება (272-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა" ქვეპუნქტი).
გასაჩივრება აჩერებს გადახდის 30-დღიანი ვადის დინებას — სანამ არ ჩაბარდებათ შეტყობინება საჩივრის განუხილველად დატოვების თაობაზე (290-ე მუხლის პირველი ნაწილი).
თუ არ გადაიხდით
ორი დამოუკიდებელი შედეგი.
პირველი — იძულებითი აღსრულება: ხელფასიდან, პენსიიდან, სტიპენდიიდან ან სხვა შემოსავლიდან, ხოლო თუ ეს შეუძლებელია — აღმასრულებლის მიერ პირად ქონებაზე ან საერთო საკუთრებაში წილზე გადახდევინების მიქცევით (კოდექსის 291-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილები).
მეორე — და უმრავლესობისთვის უფრო მძიმე: სანამ ჯარიმა გადახდილი არ არის, ვიზას არ გასცემენ და შემოსვლაზე უარს გეტყვიან. ამას პირდაპირ ამბობს 191-ე მუხლის შენიშვნაც (გადაუხდელობის შესახებ ეცნობებათ საგარეო საქმეთა და შინაგან საქმეთა სამინისტროებს) და უცხოელთა შესახებ კანონის 47-ე მუხლის მე-4 პუნქტიც. მე-11 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ" და „ბ¹" ქვეპუნქტები გადაუხდელ ჯარიმას შემოსვლაზე უარის დამოუკიდებელ საფუძვლად აქცევს.
როგორ და როდის გადაიხადოთ
47-ე მუხლის მე-4 პუნქტი უშვებს ჯარიმის გადახდას საქართველოდან გასვლამდე ან გასვლის შემდეგ — ვალდებულება საზღვრის კვეთის მომენტს არ უკავშირდება. თანხა შეიტანება საბანკო დაწესებულებაში სახელმწიფო ბიუჯეტში ჩასარიცხად; გადახდისას მიეთითება სახელი, გვარი, პირადი ნომერი, აგრეთვე სახდელის დადების აქტის ნომერი, თარიღი და სერია (კოდექსის 290-ე მუხლის მე-3 ნაწილი).
პრაქტიკაში ოვერსტეის ჯარიმას ყველაზე ხშირად გასვლისასვე აფორმებენ, პასპორტის კონტროლთან: აეროპორტებში — სასაზღვრო პოლიციის სტენდთან, სახმელეთო პუნქტებში (სარფი, სადახლო, ზემო ლარსი და სხვები) — კონტროლის გვერდით მდებარე სათავსოში. ამისთვის დრო ჩადეთ: სახმელეთო საზღვარზე გაფორმებას შეიძლება მნიშვნელოვნად მეტი დრო დასჭირდეს, ვიდრე თავად პასპორტის კონტროლს, და გადახდის ინფრასტრუქტურა სხვადასხვა პუნქტში განსხვავებულია.
როდის არ დაეკისრება ჯარიმა
უცხოელთა შესახებ კანონის 47-ე მუხლის მე-5 პუნქტი: ჯარიმის სახით ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა არ დაეკისრება, თუ საქართველო დატოვეთ უფლებამოსილი ორგანოს შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებიდან 30 კალენდარული დღის განმავლობაში და ამასთანავე: შეგიწყდათ საქართველოს მოქალაქეობა; უარი გითხრეს მოქალაქეობის არმქონე პირის სტატუსის დადგენაზე ან საერთაშორისო დაცვის მიღებაზე; ბინადრობის ნებართვა შეგიწყდათ 21-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ"–„დ" ქვეპუნქტების საფუძვლით; ან პირობითი მსჯავრისას გაგივიდათ გამოსაცდელი ვადა ან მოიხადეთ სასჯელი.
ეს ამომწურავი ჩამონათვალია. ტურისტის ჩვეულებრივი ოვერსტეი მასში არ შედის.